سلام
يكي از اصليترين مفاهيم در موسيقي بحث مد يا همان گام ميباشد.همه ما كه در موسيقي دستي داريم كلمه گام را شنيده ايم اما چقدر با مفهوم آن آشنايي داريم.
براي فهم راحت گام از بحث موسيقي بياييم بيرون و به دنياي ادبيات سري بزنيم.در ادبيات قالبهاي مختلف شعري داريم كه هر كدام قوانين سرايش خاص خود را دارند.تعداد ابيات ، طرز قرار گرفتن قافيه و رديف ، حتي مضمون و حس آن قالب قابل پيش بيني ميباشد.
گام در موسيقي براي يك آهنگ مثل قالب شعر در ادبيات براي يك شعر است.هر گام داراي قاعده ساخت معلوم ،نت ابتدا وانتهايي معلوم ، مجموعه نتهاي معلوم و به طبع آن آكوردهاي معلوم ميباشد. در نتيجه شما با دانستن گام يك آهنگ نام نتهاي استفاده شده در آن و آكوردهاي احتمالي موجود در آهنگ را خوهيد دانست كه اين همان پايه كار در بداهه نوازي موسيقي نيزميباشد.
البته معلوم است در محدوديت ها و ساير خصوصيات كاملا عين هم نيستند اما بنظر من اين راحترين راه براي فهم گام است.

به عنوان مثالي براي موارد غير مشابه : مثلا شما در ادبيات نمتوانيد نيمي از شعر خود را قصيده بگوييد و نيمي ديگر را غزل ،اما در موسيقي در ميان آهنگ ميتوان گام را عوض كرد (مدولاسيون).

در موارد مشابه : مثلا غزل معمولا مضمون عاشقانه دارد ودر موسيقي نيز معمولا گام سي مينور گام خوبي براي آهنگهاي عاشقانه است.(در رابطه با اينكه هر گامي براي چه حسي خوب است در آينده خواهم نوشت).

گامها در موسيقي مثل سبد هاي پر از خوراكي هستند كه معمولا وقتي انتخاب ميشوند تنها مجازيم از خوراكيهاي داخل آن سبد بخوريم ، اين سبد ها داراي خوراكيهاي مشترك ويا متفاوت هستند ، بعضي وقتها از روي سليقه خاص خود ، ناخنك هايي به ساير سبد ها هم ميزنيم.بعضي وقتها هم آنقدر خوراكي خودمان خوشمزه و كافي است كه اينكار را نميكنيم.هر سبد اسم و ويژگي خاص خود را دارد و البته طعم مخصوص خود.

اگر بخواهيم آموزش موسيقي را به روش صحيح انجام بدهيم كار مشكلي است.

در انتخاب معلم موسيقي تان هوشيار باشيد .

ويژه‌گي‌هاي يك معلم خوب موسيقي 

۱. يك معلم موسيقي خوب بايد در رشته تخصصي خود متبحرباشد .

 ۲.معلم يك ساز تخصصي بايد حد اقل ۱۵ سال سابقه نوازندگي در آن ساز را داشته وبا  تكنيكهاي نوازندگي آشنا بوده و با بزرگان موسيقي آشنا و در عين حال به تئوري و هارموني و به طور كلي دروس اصلي موسيقي مسلط باشد.

 ۳. قادر به برقراري ارتباط روحي با هنرجو بوده و  با روانشناسي آشنا باشد.

۴.در زمينه ساز  تخصصي خود اطلاعاتش به روز بوده و اين اطلاعات را در اختيار هنرجو بگذارد.

(اطلاعاتي از قبيل تكنيكهاي جديد،تئوريهاي جديد،آشنائي با موسيقيدانهاي جديد در سطح جهاني)

۵.تدريس را دوست بدارد و از روي اجبار درس ندهد  . آموزش موسيقي هديه شگفت آوري است در حقيقت يك موسيقيدان كه هنرش را آموزش ميدهد هداياي خود را با هنرجويانش تقسيم مي كند .

۶. یک معلم خوب باید دارای انگیزه باشد وروحیات هنرجو را تشخیص داده درک نموده و در او ايجاد انگيزه كند . 

۷. نسبت به هنرجو و آموزشي كه ارائه ميدهد احساس مسئوليت كرده و آنچه ميداند به هنرجو بياموزد و در آموزش خود سستي نكند به عنوان مثال يك معلم ساز بايد قادر باشد تكنيكهاي نوازندگي را به طور صحيح آموزش داده وضعيت تكنيكي هنرجو را در مقاطع مختلف بررسي كند .

Wolfgang Amadeus Mozart

قدرت موسيقي موتسارت،از طريق پژوهشهاي نوآورانه‌ي‌دانشگاه كاليفرنيا،در اوايل سال ۱۹۹۰،به طور گسترده‌اي مورد توجه عموم واقع شده است.در مركز تحقيقات عصب شناسي يادگيري و يادآوري در ايرواين،يك گروه تحقيقاتي،اثرات موسيقي موتسارت را بر روي دانشجويان كالج و كودكان مورد بررسي قرار داد.در اين پژوهش ،سي و شش دانشجوي دوره ليسانس بخش روانشناسي ،در آزمايش هوش تجسمي،بخشي از تست هوشي بنيه و استانفورد شركت كرده و پس از شنيدن قطعه‌‌‌‌‌‌‌‌ي ‌(سونات براي دو پيانو)موتسارت،هشت تا نه امتياز بيش از تست قبلي كسب كردند.اگر چه تاثير اين امر بيش از ده تا پانزده دقيقه دوام نيافت؛اما تيم پژوهشي به اين نتيجه رسيدند كه ارتباط ميان موسيقي و هوش تجسمي،بسيار قوي است؛كه حتي با شنيدن موسيقي،اين تفاوت آشكار مي‌گردد.

در اين قسمت سعي داريم موسيقي اوازي را بطور علمي بياموزيم موسيقي اوازي داراي قوانين خاصي است كه به ان سلفژ ميگويند در واقع اموختن سلفژ پيش نيازش دانستن كامل و دقيق تئوري موسيقي است بنابر اين ما در اينجا با اين پيش فرض اموزش سلفژ را اغاز ميكنيم كه دوستان را داراي علم كامل تئوري موسيقي ميدانيم .

تعاريف كوتاهي از سلفژ:

الف:مهمترين عاملي كه  به معناي اعم ، پايه و اساس جدي در اموزش موسيقي به شمار ميرود سلفژ است كه از دو قسمت عمده تشكيل ميشود :

1- قسمت عملي    2- قسمت نظري 

قسمت عملي شامل خواندن و تلفظ نتها به شكل اوازي و به شكل وزن خواني است و قسمت نظري شامل شناخت كليه علامتها و قواعدي است كه در طي قرنها به منظور اجراي دقيق موسيقي به تدريج ابداع شده و تكامل يافته است تا بتوان شناخت هنري را كه واقعيتي دروني است و بيشتر جنبه عاطفي دارد با اين علامتها و قواعد به شناخت علمي تبديل كرد.

ب : تقسيمات صداي انسان

1- سوپرانو :صداي زير زنانه 

2-متسو سوپرانو : صداي متوسط زنانه 

3-كنترالتو : صداي بم زنانه

4- تنور : صداي زير مردانه 

5- باريتون : صداي بم يا صداي متوسط مردانه

6- باس : صداي بم مردانه و بهترين صداي مردانه 

يك تمرين ساده:

در پايان بخش اول درس يك تمرين ساده را در نظر گرفته که

نت گرد دو را اجرا ميكنيم و صداي خود را تا پايان چهار ضرب پا حفظ ميكنيم دقت كنيد كه چهار ضرب بايد با هم مساوي باشد .

امروز میخوام ویژگیهای احساسی گامها را براتون بگم :

کریستین فردریش دانیل شوبارت ادیب و شاعر آلمانی است که به دلیل علاقه زیاد و همکاری با موسیقیدانان به دانش موسیقی زیادی دست پیدا نمود. او مدتها مسئولیت مدیریت و کارگردانی موسیقی تاترهای نمایشی در آلمان را بر عهده داشت و تالیفات زیادی در زمینه ارتباط میان موسیقی و ادبیات دارد.

مواردی که در زیر مطرح می شود بر داشت های شوبارت در رابطه با ویژگیهای احساسی گام های مختلف موسیقی است که دانستن آنها در برداشت شما از موسیقی و یا به هنگام آهنگسازی، بطور قطع می تواند مفید واقع شود.

C Major : خلوص کامل، پاکی، سادگی، بی ریایی و صداقتی کودکانه.

C Minor : اظهار عشق و سوگواری در عشقی ناکام. اشتیاق، افسردگی و حسرتی عاشقانه، این گام از روحی آسیب دیده حکایت می کند.

Db Major : آمیزه ای از حزن، شعف و خلسه. خنده نیست، لبخند است؛ عزاداری نیست، تظاهر به گریه است. به طور کلی بیانگر کاراکتر و احساسی نامتعارف و غریب است.

C# Minor : فریاد و زاری حاکی از ندامت، گفتگویی خودمانی با پروردگار، طلب دوستی و کمک در زندگی؛ افسوس خوردن از دوستی و و عشقی ناامید کننده.

D Major : گام فتح و پیروزی، تسبیح پروردگار، رجز خوانی، شادی پس از موفقیت. در سمفونی های مجلسی، موسیقی نظامی یا مارش، سرودهای مختص مناسبت ها و تعطیلات مورد استفاده قرار می گیرد، در حقیقت این گام نوعی نغمه سرایی شادمانه است.

D Minor : افسردگی زنانه، جسارتی آمیخته با شوخ طبعی کودکانه.

Eb Major : گام عشق و ایثار، گفتگویی صمیمانه با پروردگار.

D# Minor : احساس تشویش و اضطراب از عمیق ترین اندوه های روح، ناامیدی کودکانه، افسردگی شدید در تاریک ترین شرایط روح. هر گونه ترس و تردید از لرزش های قلبی از درون D# Minor مخوف تراوش می کند. چه بسا اگر ارواح قادر به سخن گفتن بودند، کلماتشان می توانست کاملا به این گام نزدیک باشد!

E Major : هلهله و فریاد شادی، شور و شعف ناشی از خنده اما نه به طور کامل؛ این گام از لذت و سرخوشی حکایت می کند.

E minor : بی ریایی، معصومیت زنانه در اظهار عشق، زاری به دور از شکوه و شکایت، افسوس همراه با اشک؛ این گام از امید صد در صد، خلوص و شادی مطلق در گام C Major سخن می گوید.

F Major : ادب، خوش رویی و آرامش.

F Minor : افسردگی عمیق، سوگواری در مراسم ترحیم، عذاداری، شکوه و شکایت از بدبختی و اندوه از دست دادن.

F# Major : فتح در پی پشت سرگذاشتن مشکلات، احساس راحتی و فراغت از غلبه بر موانع؛ انعکاس روحی خشمناک و درگیرهایی که نهایتا به پیروزی ختم می شوند در این گام نهفته است.

F# Minor : گام تیره و تاریک، درست مانند سگی که جامه ای را می درد، با احساسات در کشمکش است. کلام این گام خشم و نارضایتی است.

G Major : روستایی و بدوی، بزمی، قناعت و رضایت در احساسات، قدردانی محبت آمیز از دوستی صادق و عشق وفادار؛ در یک جمله: هر گونه احساس آرام و صلح آمیز قلبی توسط این گام بیان می گردد.

G Minor : ناخشنودی، اضطراب، تند خویی و نگرانی در مورد ناموفق ماندن برنامه های آینده؛ در یک کلمه : خشم و تنفر.

Ab Major : دفن کردن، مرگ، تعفن، پوسیدگی، داوری و ابدیت در این گام نهفته است.

Ab Minor : گله کردن، فشار تا مرحله خفقان؛ تاسف و زاری، منازعه شدید، در یک جمله؛ رنگ این گام هر آنچه را که با مشکلات در کشمکش است، در بر می گیرد.

A Major : این گام اظهار عشق معصوم، رضایت از روابط احساسی؛ امید به دیدار مجدد معشوق در حین جدایی؛ طراوت جوانی و توکل به پروردگار است.

A minor : زهد و تقوای زنانه، لطافت طبع.

Bb Major : عشق شادمان، باطنی شفاف، در آروزی دنیایی بهتر به سر بردن.

Bb minor : آفرینشی ظریف که به صورت تیره و تار جلوه گر می شود، دنیا را به تمسخر گرفتن؛ ناخشنودی از خود و بقیه؛ نوعی تمهیدات خودکشی از این گام به گوش می رسد.

B Major : رنگارنگ، اظهار احساسات شدید و وحشیانه، متشکل از رنگهای پر تشعشع. عصبانیت ، خشم، دیوانگی، حسادت، درنده خویی، ناامیدی و کلیه احساساتی که بر قلب سنگینی می کند در این محدوده قرار دارد.

B Minor : گام صبر، به آرامی در انتظار تقدیر و سرنوشت به سر بردن، تسلیم قضا و قدر الهی شدن.

شاید دوست داشته باشید بدونید واژه موسیقی از کجا اومده :

لفظ موسیقی از واژه ای یونانی و گرفته شده از mousikaومشتق از کلمه ی museمیباشد که نام رب النوع حافظ شعر و ادب و موسیقی یونان باستان میباشد. موز به معنی رب النوع است و مانند پسوند(یک)در کلمات کلاسیک و رمانتیک ودراماتیک و .... پسوند نسبت و منسوب است اما در لفظ فرانسوی به پیشوند تبدیل میشود مثل: موزیکو_موزیقو  و  موزیقان یا موزقان و همچنین شکل یافته ان در تلفظ فارسی به مزقان (مزغان) و مزغانجی به معنی موزیک و موزیکچی یا مطرب و نوازنده ساز میباشد .

کلمه ی موسیقی طبق گفته ها از قرن سوم هجری در ایران رایج شده و حکما ی قدیمی معتقد بودند که موسیقی معلول صداهای ناشی از تحرک و جنبش افلاک است و موسیقی علم تاءلیف الحان و ادوار و نغمات میباشد .

به هر صورت موسیقی را هنر بیان عواطف و احسا سات به وسیله ی اصوات گفته اند و مهمترین عامل ان را صدا و وزن ذکر نموده اند .